علت پریدن از خواب در ابتدای خواب

حرکت تندوتیز و ناگهانی در خواب، پریدن ناگهانی از خواب در شروع خواب‌ و شوک ناگهانی و غیرارادی در خواب نوعی انقباض غیرارادی عضلات بدن است که به صورت ناخواسته در خواب اتفاق می‌افتد و اغلب باعث پرش و بیدارشدن سریع فرد از خواب می‌شود. در این شرایط برای یک لحظه یا چند لحظه کوتاه احساس سقوط از بلندی، احساس لغزش و لیز خوردن از یک ارتفاع در فرد خوابیده ایجاد می‌شود که با پرش ناگهانی از خواب همراه است و در پزشکی به آن ماهیچه پرش یا تشنج ماهیچه می‌گویند. این وضعیت در عضلات دست و پا و سایراندام‌ها به هنگام خواب اتفاق می‌افتد و بیشتر به دلیل استرس، اضطراب و عدم آرامش کافی در فرد و استعمال سیگار و کافئین قبل از خواب و یا در افرادی اتفاق می‌افتد که به تازگی دچار حمله عصبی شده‌اند. این اتفاق با تشنج‌های عضلانی، ضربان قلب سریع، تنفس سریع همراه با عرق سرد، احساس عجیب و غریب سقوط از ارتفاع و یا حس عدم تعادل در خواب و افتادن از خلاء همراه است. اغلب افرادی که دچار این عارضه می‌شوند افراد بسیار رویاپردازی هستند که هیچگاه آرامش روحی نداشته و به راحتی درگیر وقایع شده و دچار استرس می‌شوند. در افرادی که برنامه خواب منظمی ندارند، این عارضه بیشتر مشاهده می‌شود. این بیماری بیشتر در مردان دیده شده و یک نظریه بسیار قوی بیان می‌کند: به دلیل آن که اغلب مردان در اکثر مواقع و در وقایع متعدد احساسات خود را سرکوب نموده و بروز نمی‌دهند این اتفاق نوعی شُک عضلانی در بدن آنها نسبت به محرک‌ها ایجاد می‌کند و در واقع نوعی پاسخ طبیعی بدن و نشان‌دهندۀ ناتوانی بدن در مقابل تحمل بار سنگین احساسات مختلف است.

علت پریدن از خواب

پریدن ناگهانی از خواب یک پدیده فیزیولوژیکی متداولی است که حدود ۷۰ درصد از افراد حداقل یک بار آن را تجربه نموده‌اند و حدود ۱۰ درصد از افراد نیز به طور مکرر و روزانه این اتفاق را در زندگی خود تجربه می‌کنند. این بیماری اگرچه ممکن است فرد را درگیر ساخته و زندگی او را مختل کند و آرامش فرد را برباید، اما خوشبختانه عارضه خوش خیمی است و عوارض عصبی خطرناکی ایجاد نمی‌کند.

علت پریدن از خواب

طبق بررسی‌های صورت گرفته توسط آکادمی پزشکی خواب آمریکا، طیف گسترده‌ای از دلایل برای ایجاد این بیماری و گسترش آن در زندگی فرد وجود دارد که همگی آنها به سبک زندگی فرد و نحوه مواجهه او با مشکلات برمی‌گردد. اضطراب، استرس، محرک‌هایی مانند نوشیدن الکل، استعمال سیگار، فعالیت‌های شدید روزانه، خستگی زیاد و خواب ناکافی باعث عدم آرامش در خواب شبانه می‌شود. با این حال اکثر پرش‌های عضلانی در افراد سالم به طور تصادفی اتفاق می‌افتد و یک روال روتین نخواهد داشت. اغلب پزشکان تغییر سبک زندگی، ورزش زیاد و آرامش فکری و روحی را به بیماران خود توصیه می‌کنند و اعتقاد دارند حفظ آرامش فرد در مواجهه با اتفاقات روزمره و همچنین گسترش تفکر بی‌خیالی این عارضه را درمان می‌کند.

گاهی اوقات پریدن ناگهانی از خواب با شکل دیگری از حرکت در هنگام خواب تداخل می‌یابد و اشتباه گرفته می‌شود، به عنوان مثال این عارضه گاهاً با سندروم پای بی‌قرار، اختلال حرکتی در اندام‌ها، لرزش پاها در هنگام خواب، اختلال حرکتی ریتمیک و سندروم ارثی از جمله سندروم حرکات هیپنیک اشتباه گرفته می‌شود. اما برخی علائم می‌توانند به تمایز و تفکیک این عارضه با بیماری ارثی حرکات هیپنیک کمک کنند، مثلاً تشنج هیپنیک فقط در شروع خواب به وجود می‌آید و بدون هیچگونه تداوم و تناوبی تمام می‌شود و پدیده فیزیولوژیک بدن را غالباً با تشنج و حمله عصبی عضلات اشتباه تفسیر می‌کنند اما می‌توان با معیارهایی این دو را از یکدیگر تفکیک نمود، مثلاً اینکه حرکت ناگهانی و پرش ناگهانی از خواب فقط در شروع خواب اتفاق می‌افتد و نوار مغزی گرفته شده در این افراد یک EEG طبیعی و ثابتی را نشان می‌دهد که بیان می‌کند مغز دچار عارضه نشده و ریتم طبیعی را طی می‌کند و برخلاف تشنج، این عارضه هیچ‌گونه تیک زبانی، بی‌اختیاری ادراری و پریشانی و سردرگمی را در فرد ایجاد نمی‌کند، بنابراین در این صورت نمی‌توان این عارضه را با عارضه جدی‌تر تشنج عصبی اشتباه گرفت.

علت پریدن از خواب

محققان دقیقاً علت بروز این عارضه را نمی‌دانند و تنها درباره عوامل ایجاد کننده آن با توجه به شرح حال گرفته شده از بیماران نظریاتی می‌دهند اما هیچ یک از چندین نظریه موجود که سعی در توضیح آن دارند، هنوز به طور کامل پذیرفته نشده‌اند. یک نظریه بیان می‌کند که پرش عضلانی در خواب، یک نوع پاسخ طبیعی بدن به اتفاقاتی است که هنگام خواب در بدن رخ می‌دهد از جمله کاهش فشار خون بدن و کند شدن ضربان قلب و نظریه دیگری بیان می‌کند که بدن احساس آرامشی که در ابتدای خواب احساس می‌کند با رویای سقوط از ارتفاع که به دلیل عدم آرامش روحی در فرد اتفاق می‌افتد در تعارض می‌بیند و پریدن ناگهانی از خواب نیز در پاسخ به این رویا است تا فرد را از خواب بیدار کند.

طبق مطالعه‌ای که درباره اختلالات خواب در مجله نورونهای انتقالی عصبی به چاپ رسیده است یک حرکت ناگهانی و شتاب زده در حین چرخه خواب، منجر به یک حرکت غیر سریع در چشم‌ها شده که با حرکت عضلات نامتقارن است و ممکن است عامل برانگیختگی در فرد و توهم سقوط شود و فرد به یکباره از خواب بپرد.

پرش‌های عضلانی در دوران کودکی ۴ تا ۷ ساعت در روز و در محدوده سنی ۸ تا ۱۲ سال دیده می‌شود و این عارضه در افراد مسن بین سنین ۶۵ تا ۸۰ سالگی به ۱ تا ۲ ساعت در روز کاهش می‌یابد.

علت پریدن از خواب

درمان پریدن ناگهانی از خواب

روش‌های متعددی برای کاهش اختلال در خواب شبانه وجود دارد از جمله تغییر سبک زندگی و کاهش مصرف مواد تحریک کننده مانند نیکوتین و کافئین، کاهش مصرف چای، قهوه، الکل و جلوگیری از ایجاد فشار عصبی قبل از خواب، کاهش تنش‌های عصبی، کاهش تفکر بیهوده درباره آینده و ایجاد نگرانی فکری، افزایش آرامش ذهنی با روش‌هایی همچون هیپنوتیزم، ورزش یوگا، پیاده روی و مصرف انواع ویتامین‌ها از جمله منیزیم.

برخی از داروها همچنین می‌توانند به کاهش میزان ابتلا به این اختلال و گسترش آن کمک کنند مثلا مصرف داروی آرامبخش کلونازپام، قبل از خواب می‌تواند به مرور زمان ابتلا به این عارضه را کمتر نموده و به تدریج از بین ببرد. افزایش اضطراب و استرس، عدم استراحت کافی، خستگی مداوم در طول هفته می‌تواند خواب ناآرام شبانه همراه با تیک‌های عضلانی در دست‌ها و پاها را به همراه داشته باشد و آرامش فرد را برهم زند.

منبع: Hypnic jerk

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.